ភ្លៀងជាធម្មតាតែងតែមានកម្រិតជាតិអាស៊ីតតិចតួត ពីព្រោះតែវត្តមានរបស់ឧស្ម័នការបូនឌីអ៊ុកស៊ីត (CO2) នៅក្នុងបរិយាកាស។ កម្រិតអាស៊ីតនេះនឹងត្រូវកើនឡើងគួរឱ្យកត់សំគាល់នៅពេលដែលបរិមាណនៃឧស្ម័នស្ព័ធ័រ (Sulfur) និងឧស្ម័នអាស៊ូតអ៊ុកស៊ីត (Nitrogen Oxide) បានបន្ថែមចូលទៅក្នុងបរិយាកាសដោយសារការដុតឥន្ទនៈហ្វូស៊ីល (Fossil Fuel)។ បរិមាណនៃឧស្ម័នទាំងនេះដែលភាយចូលទៅក្នុងបរិយាកាសតាមរយៈការដុតឥន្ទនៈហ្វូស៊ីល វាច្រើនជាងអ្វីដែលមានបំភាយដោយកក្តាធម្មជាតិ។ ខ្យល់បានបក់នាំនូវសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះ ដែលជាដើមចមនៃភ្លៀងអាស៊ីតនេះទៅគ្រប់ទីកន្លែង ពីកន្លែងដែលវាបានបំភាយ នឹងបានធ្វើឱ្យខូតខាតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសំណង់អគារជាដើម។

ឧស្ម័នស្ព័នធ័រ (Sulfur) និងឧស្ម័នអាស៊ូតអ៊ុកស៊ីត (Nitrogen Oxide) បានភាយចេញពីការដុតឥន្ទនៈហ្វូស៊ីល (Fossil Fuel) បន្ទាប់មកឧស្ម័តទាំងនេះបានមានប្រតិកម្មជាមួយទឹកដែលមានស្រាប់នៅក្នុងបរិយាកាស ដោយបង្កើតបានជាអាស៊ីតដ៏ខ្លាំងមួយ ឬហៅថាភ្លៀងអាស៊ីត។ កម្រិតជាតិអាស៊ីតនៅក្នុងកំហាប់ទឹកត្រូវបានគេប្រើរង្វាស់រង្វាល់ Ph សម្រាប់ធ្វើការវាស់វែងហើយរង្វាស់រង្វាល់របស់ Ph នេះត្រូវបានគេគិតចាប់ ០ ទៅដល់ ១៤។ កំហាប់នានាដែលមាន Ph លើស ៧ ត្រូវបានបកស្រាយថាធម្មតា តែផ្ទុយទៅវិញ បើសិនជាកំហាប់ទាំងឡាយណាដែលមាន Ph ទាបជាង ៧ ត្រូវបានចាត់ទុកថាអាស៊ីត ហើយបើសិនជា Ph ត្រឹម ៧ នោះត្រូវបានចាត់ទុកថាណឺត។ ត្រូវចងចាំថា បើសិនជា Ph បង្ហាញថាទិន្ន័យកាន់តែតូច នោះមានន័យថាកម្រិតអាស៊ីតក៏កាន់តែខ្ពស់ដែរ។

ឧស្ម័នកាបូនឌីអ៊ុកស៊ីត (Carbon Dioxide) ក៏យ៉ាងដូច្នេះដែរ គឺជាសមាសធាតុជាធម្មតាដែលមានជាធម្មជាតិនៅក្នុងបរិយាកាស ហើយការរលាយឧស្ម័នប្រភេទនេះនៅក្នុងទឹកនឹងអាចបង្កើតបានជាអាស៊ីតកាបូនិច (Carbonic acid) ហើយជាធម្មតាទឹកភ្លៀងតែងតែមានផ្ទុកនូវអាស៊ីត ប៉ុន្តែក្នុង
បរិមាណមួយតិចតួចមិនបង្ករជាបញ្ហាដល់ជីវៈចម្រុះ និងមនុស្សឡើយ។ បរិមាណឧស្ម័នកាបូនឌីអ៊ុកស៊ីត (Carbon Dioxide) ក្នុងបរិយាកាសក្នុងបរិមាណធម្មតា នឹងមិនបង្ករផលប៉ះពាល់ជាអាស៊ីតនៅក្នុងទឹកភ្លៀងនោះគឺស្ថិតក្នុង កម្រិត Ph គឺ ៥.៦។ គួរកត់សម្គាល់ថា នៅក្នុងតំបន់ដែលមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីការបំភាយឧស្ម័តនានាខាងលើ ជាទូទៅភ្លៀងអាស៊ីត តែងតែមានកម្រិត Ph ចន្លោះពី ៤.១ ទៅដល់ ៥.១ ដែលនេះគឺជាហានិភ័យមួយគួរឱ្យព្រួយបារម្មណ៍បំផុត។

ជាប្រវិត្តសាស្រ្តនៃផលប៉ះពាល់ដ៏ឈឺចាប់មួយ ដែលបណ្តាលមកពីភ្លៀងអាស៊ីតនេះ គឺកើតឡើងដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧០ ហើយដែលកាលនោះបានសម្លាប់ជីវិត្តនៅក្នុងទឹកយ៉ាងមហន្តរាយ នៅ Scandinavia, Scotland និងនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសអង់គ្លេស ភាគខាងជើងឈាងខាងកើតសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅ Quebec ប្រទេសកាណាដា ព្រោះកម្រិតអាស៊ីតនៅក្នុងទឹកភ្លៀង ត្រូវបានគេពិនិត្យឃើញថាមានបរិមាណខ្ពស់បំផុតមួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ ផលប៉ះពាល់ទាំងអស់នេះវាក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងការបំពុលខ្យល់ ដែលបណ្តាលមកពីតំបន់ដែលមានការអភិវឌ្ឍវិស័យឧស្សាហកម្មខ្លាំង ហើយដែលតំបន់នោះប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទឹកសាបក៏ត្រូវបានបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ឧទាហរណ៍ដូចជានៅ អឺរ៉ុបកណ្តាល ដែលជាដើមចមនៃភ្លៀងអាស៊ីតប៉ះពាល់ដល់ Scandinavia។ ករណីដោយឡែកមួយទៀតគឺនៅឆ្នាំ១៩៨០ ដែលកាលនោះភ្លៀងអាស៊ីតត្រូវបានមើលឃើញថាវាបានបំផ្លាញព្រៃឈើនៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់យ៉ាងចាស់ដៃ ហើយជាងនេះទៀតវាក៏បានបន្តវាយប្រហារកាន់តែខ្លាំងមកលើជីវិតដែលរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទឹក តួយ៉ាងដូចជាករណីត្រីសាលម៉ុង (Salmon Fish) បានផុតពូជនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន។ សូមទាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា ត្រីសាលម៉ុងមិនអាចទ្រាំទ្រ នឹងមិនអាចរស់នៅបានទេវានឹងស្លាប់ នៅក្នុងទឹកដែល Ph មានការប្រែប្រួល និងធ្លាក់ចុះក្រោម ៥.៥ ឬក្រោមជាងនេះនោះ។

យើងត្រូវស្វែងយល់ថា អ្វីដែលជាផលប៉ះពាល់ពីភ្លៀងអាស៊ីត មកលើព្រៃឈើ គឺមានលក្ខណៈចាក់ស្រេស នឹងគួរអោយខ្លាច ដោយដំបូងឡើយវាបានធ្វើឱ្យខូចដី ឱ្យដីប្រែជាមានកម្រិតអាស៊ីតខ្ពស់ ដែលជាធម្មតាដីមានអាស៊ីតទៅហើយនោះ។ សារធាតុចិញ្ចឹមសរីរាង្គសំខាន់មានដូចជា អាស៊ូត (Nitrogen) ជាដើមត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារតែការកើនឡើងនៃអាស៊ីត។ នៅតំបន់ខ្ពង់រាបក៏មានការវាយប្រហាខ្លាំងផងដែរពីភ្លៀងអាស៊ីតនេះ ដែលធ្វើឱ្យងាប់ដើម ឬជ្រុះស្លឹកជាដើម៕

 

កែសម្រួលជាភាសាខ្មែរដោយ៖ នាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងផ្សព្វផ្សាយបរិស្ថាន ក្រសួងបរិស្ថាន

ប្រភព៖ Environmental Science: In Context / Brenda Wilmoth Lerner & K. Lee Lerner, 2009.

acideffect

ប្រភពរូបភាព៖ http://envis.tropmet.res.in/kidscorner/acid_rain.htm

ព័ត៌មានបន្ថែម

កិច្ចពិភាក្សាអំពីកិច្ចសហការលើការងារគ្រប់គ្រងសំរាម សំណល់រឹង ជាមួយក្រុមហ៊ុន Infrastructure Asia (IA) និង Singapore Corporation Enterprise (SCE)
ថ្ងៃ ពុធ, 24 កុម្ភៈ, 2021 កិច្ចពិភាក្សាអំពីកិច្ចសហការលើការងារគ្រប់គ្រងសំរាម សំណល់រឹង ជាមួយក្រុមហ៊ុន Infrastructure Asia (IA) និង Singapore Corporation Enterprise (SCE)
ពិធីប្រគល់រង្វាន់ និងវិញ្ញាបនបត្រដល់ជ័យលាភី ការប្រកួតវីដេអូបែបអត្ថាធិប្បាយ
ថ្ងៃ អង្គារ, 23 កុម្ភៈ, 2021 ពិធីប្រគល់រង្វាន់ និងវិញ្ញាបនបត្រដល់ជ័យលាភី ការប្រកួតវីដេអូបែបអត្ថាធិប្បាយ
កិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យស្តីពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន
ថ្ងៃ អង្គារ, 23 កុម្ភៈ, 2021 កិច្ចប្រជុំពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យស្តីពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន